Gemeente Wingene

In de bres voor de bijen

Bijenliefhebbers wereldwijd luiden steeds vaker en luider de alarmklok: de bijenpopulatie staat onder druk. Ze lijkt stilaan zelfs met uitsterven bedreigd. Tuinen zijn vandaag ‘te proper’ voor bijen. Ze worden te vaak gemaaid en onkruid wordt te snel verwijderd. Hierdoor krijgen verschillende bijenvriendelijke planten, zoals paardenbloemen en klavers, geen kans om te bloeien. Daarenboven is het aantal verschillende rassen op akkers en in boomgaarden erg afgenomen (monocultuur en schaalvergroting), waardoor het aanbod aan voedsel voor bijen verschraalt, en de spreiding van bloeiperiodes over het jaar afneemt. Vooral in het vroege voorjaar en najaar vinden bijen hierdoor weinig voedsel.

Bijen zijn nochtans van onschatbare waarde, want zonder bijen … geen bloemen in de tuin, geen appelen aan de bomen, geen tomaten en aardbeien. Bijen zorgen immers voor bestuiving en vruchtzetting van drie vierde van alle voedingsgewassen. Zonder deze kruisbestuivers verdwijnen ook heel wat wilde planten.

Gemeente onderneemt actie

Om bijen en hommels te helpen bij hun zoektocht naar gevarieerder voedsel, ondernam de gemeente de afgelopen jaren meerdere acties zoals de plaatselijke omvorming van het openbaar groen in combinatie met een aangepast beheer. Onder meer in beide gemeentelijke sportparken en in Callewaertsbos werden bloemenmengsels ingezaaid en bij wegbermen en verschillende openbare grasvlaktes wordt al een verschralend maaibeheer toegepast. Met een planmatige aanpak willen we van Wingene tegen 2025 opnieuw een aantrekkingspool maken voor bijen. Om de bijenpopulatie te versterken werkt de gemeente sinds vorig jaar samen met Stad-Land-schap ‘t West-Vlaamse hart en Inagro aan het project Kruisbestuivers. Dit project wordt mee gefinancierd door het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) en de Provincie West-Vlaanderen en resulteerde dit voorjaar in een lokaal bijenactieplan met 25 concrete acties. Het bijenactieplan werd uitgewerkt door een gemeentelijke werkgroep onder begeleiding van Stad-Land-schap ‘t West-Vlaamse hart.

Enkele concrete acties

  • Op verschillende locaties gaan we de maaifrequentie terugschroeven of gefaseerd maaien, zodat gazons kunnen evolueren tot bloemrijker graslanden. De bijen en andere bestuivers in de gemeente varen hier wel bij! In het najaar van 2021 worden in gemeentelijk parken en grasperken bijkomend 1 hectare meerjarige bloemenmengsels ingezaaid.
  • Onze cultuur van strakke hagen zorgt ervoor dat we ze nauwelijks zien bloeien, terwijl ze dan pas interessant zijn voor bijen. Waar het geen noodzaak is om veiligheidsredenen wordt voortaan maximaal gesnoeid na de bloei.
  • Met plaatselijke inspiratieborden willen we onze inwoners informeren, een draagvlak creëren en aanzetten tot gelijkaardige maatregelen.
  • Sommige mensen houden niet van gezoem rond de oren. Ze zijn bang om gestoken te worden. Het gros van de bijen en hommels is nochtans ongevaarlijk. Mensen verwarren ze soms met wespen die wel kunnen steken als je er naar uithaalt. Via infoborden, gemeentelijke infokanalen en scholeneducatie willen we dit misverstand de wereld uithelpen.
  • Speerpunt van het gemeentelijk bijenactieplan is de inzaai in het najaar van een bloemenzaadwinningsperceel met een 30-tal bloemensoorten. Voor elke soort reserveren we een aparte strook. Het gaat o.a. over klaproos, teunisbloem, wilde margriet, toorts, duizendblad, krokus,… Bedoeling is dat de gemeente het bloemenzaad oogst om dan elders in de gemeente op het openbaar terrein in te zaaien. Tussen de percelen worden graspaden gemaaid om bezoekers welkom te heten. Op termijn zullen ook zij zaad op bepaalde dagen kunnen oogsten om thuis in te zaaien.

Particuliere tuinen als groene stapstenen

De jongste jaren is de bijensterfte in onze streken alarmerend. Nochtans kan iedereen ook op kleine schaal zijn steentje bijdragen. Veel bijensoorten hebben een leefgebied dat niet veel groter is dan een straat of een wijk. Zelfs een bijenvriendelijke tuin helpt de bijen om te overleven. Door gefaseerd te maaien, een bloemenborder aan te leggen, een bijenhotelletje te plaatsen en chemische middelen te mijden, bouw je mee aan een beter biotoop voor insecten. Zelfs een terraspot met een bloeiende struik of bloemen vormt een belangrijke groene stapsteen.

Enkele interessante websites

Project Kruisbestuivers

Algemene info over bijen

Bijenvriendelijke tuin

Bijenvriendelijke struiken en bloemen met hun bloeiperiode

Verschil bijen, hommels en wespen