Interview: Gidsen Gerda en Katrien brengen 150 jaar gemeentehuis tot leven

Gerda was jarenlang actief in het Ruiseleedse onderwijs en eindigde haar loopbaan als directrice. Katrien werkte maar liefst 42 jaar voor de gemeente Ruiselede. Samen vertellen ze over de geschiedenis van het gebouw, hun persoonlijke herinneringen en enkele verrassende verhalen.

Jullie hebben allebei een sterke band met Ruiselede. Waar komt die vandaan?

Gerda: “Ik heb altijd in het onderwijs in Ruiselede gewerkt en was de laatste jaren directrice. Dat zorgt natuurlijk voor een sterke band met de gemeente. Ook de lokale geschiedenis heeft me altijd geïnteresseerd. Door mijn werk en mijn gezin verdween die interesse soms wat naar de achtergrond, maar ze is nooit helemaal weggeweest.”

“Ik verdiepte me vroeger al in de geschiedenis van Ruiselede en bracht bij eerdere projecten historische figuren en verhalen tot leven. Dat vind ik belangrijk. Alleen luisteren naar namen en data is niet voor iedereen even boeiend. Een verhaal over een pastoor, een burgemeester of een gebeurtenis uit het dorp spreekt veel meer tot de verbeelding.”

Katrien: “Ik ben geboren in Doomkerke en zeg nog altijd dat ik van Doomkerke afkomstig ben. Intussen woon ik al 44 jaar in Ruiselede. Ik heb bovendien 42 jaar in het gemeentehuis gewerkt. In die periode heb ik bijna alle diensten doorlopen.”

“Ik werkte onder meer voor de financiële en sociale dienst, waaronder de pensioendienst. Daarnaast hield ik me bezig met sport, jeugd, cultuur en senioren. Ik hielp ook bij de oprichting van de eerste adviesraden voor sport, jeugd en cultuur. Daardoor leerde ik niet alleen het gebouw goed kennen, maar ook heel veel inwoners, verenigingen en bestuursleden.”

Hoe kwamen ze bij jullie terecht om de rondleidingen te begeleiden?

Gerda: “Ik verdiepte me eerder al in de lokale geschiedenis. Zo gidste ik ooit op vraag het centrum van Ruiselede in de rol van Leintje Biebauw, een bekend figuur uit het verleden. Dat gebeurde in het kader van een initiatief van de provincie. Zo’n verhaal of personage maakt geschiedenis toegankelijker dan een lange opsomming van feiten.”

“Ik vind het fijn om mensen mee te nemen in wat er vroeger gebeurde. Wie waren de mensen die hier leefden en werkten? Wat speelde er tussen de verschillende figuren in het dorp? Zulke verhalen blijven vaak beter hangen.”

Katrien: “Ik vermoed dat ze aan mij dachten omdat ik zo lang in het gemeentehuis heb gewerkt. Na 42 jaar ken ik natuurlijk veel verhalen uit het gebouw. Ik heb er verschillende generaties personeelsleden en inwoners zien komen en gaan. Dat maakt het bijzonder om hier nu als gids terug te keren.”

Katrien, hoe zag het gemeentehuis eruit toen jij hier begon te werken?

Katrien: “Er is in de loop der jaren heel veel veranderd. In het begin zat ik aan een klein tafeltje op een gewone stoel. Ik had zelfs nog geen elektrische typemachines. We schreven veel met de hand en ook de boekhouding gebeurde helemaal anders.”

“Later kwamen de elektrische typemachines en daarna de computers. Ik maakte ook de evolutie naar andere vormen van boekhouding mee. Vandaag vinden we digitale toepassingen heel gewoon, maar voor ons waren dat grote veranderingen. De manier waarop de administratie werkt, is in die 42 jaar volledig veranderd.”

Hebben jullie tijdens de voorbereiding zelf nog nieuwe zaken ontdekt?

Gerda: “Ik had nog boekjes en informatie van eerdere projecten, maar het was al een aantal jaren geleden dat ik me daar intensief mee bezighield. Het was dus goed om alles opnieuw boven te halen. Tijdens het zoeken kwamen er opnieuw verhalen en details naar boven die wat weggezakt waren.”

“Dat is ook het leuke aan geschiedenis: je blijft nieuwe verbanden en verhalen ontdekken. Zelfs als je al veel over een plaats weet, kom je toch nog zaken tegen die je verrassen.”

Katrien: “Ik wist dat de politie vroeger in het gemeentehuis zat en dat er cellen waren. Wat ik niet wist, was dat ook de brandweer hier ooit gevestigd was. Er was toen nog geen afzonderlijk brandweerarsenaal. Later werd die plaats onder meer als conciërgewoning gebruikt.”

“Van de cellen wist ik dus wel, maar ik heb nooit meegemaakt dat er iemand werd opgesloten. Vroeger kon iemand daar blijkbaar tijdelijk verblijven wanneer die persoon niet meteen naar Brugge kon worden gebracht. Alleen al aan zo’n ruimte zijn dus verschillende verhalen verbonden.”

Ook de sirene op het gemeentehuis heeft een bijzondere geschiedenis.

Katrien: “De sirene werd vroeger gebruikt om de brandweer op te roepen. Wanneer er ergens brand was, moest iemand verwittigd worden en werd de sirene geactiveerd. De brandweerlieden wisten dan dat ze moesten komen.”

“De sirene werkt vandaag niet meer, maar de knop zit er nog altijd. Veel mensen weten wellicht niet meer waarvoor die diende. Dat is precies zo’n detail waaraan je anders voorbijgaat, maar dat tijdens een rondleiding opnieuw betekenis krijgt.”

Laurien De Grande

Gerda: “Ik vind het een heel mooi gebouw. Het is architecturaal bijzonder en vormt samen met de kerk een belangrijk onderdeel van het dorpscentrum. Wanneer je binnenkomt, maakt het gebouw indruk, zeker als kind. Als volwassene kijk je daar misschien anders naar, maar als jongere zijn de trappen, zalen en grote ruimtes toch indrukwekkend.”

“Een gebouw als dit moet ook blijven leven. Het vertelt iets over de burgemeesters, de pastoors en de mensen die hier vroeger actief waren, maar het heeft vandaag nog altijd een functie. Die combinatie vind ik mooi.”

Katrien: “Voor mij is het gemeentehuis vooral de plaats waar ik al die jaren werkte en inwoners ontmoette. Vroeger kwamen mensen veel vaker persoonlijk langs. Daardoor kende je heel veel mensen. Ze kwamen binnen met hun vragen en je probeerde hen verder te helpen.”

“Vandaag kan er veel online. Dat is een positieve evolutie, zeker voor jonge mensen of voor wie overdag werkt. Toch blijft het belangrijk dat mensen die minder vertrouwd zijn met digitale toepassingen nog persoonlijk geholpen kunnen worden.”

Zijn er plaatsen in het gebouw waaraan jullie bijzondere herinneringen hebben?

Katrien: “De trappen horen daar zeker bij. Er zijn hier heel veel mensen getrouwd en de trappen waren ideaal om foto’s te maken. Als je alle trouwfoto’s zou verzamelen die hier in de voorbije decennia zijn genomen, zou dat ongetwijfeld een mooie reeks opleveren.”

“Ook de pui, het balkon aan de voorzijde van het gebouw, speelde vroeger een rol bij evenementen. Bij de molenfeesten werden van daarboven koeken naar beneden gegooid. In sommige koeken zat een prijs. De mensen stonden beneden en probeerden er eentje te bemachtigen. Dat gebeurde om de drie jaar en lokte veel volk.”

Aan sommige schilderijen is blijkbaar ook een verhaal verbonden?

Gerda: “Er hangt een schilderij dat uit het vroegere klooster afkomstig is. Aan de engeltjes op dat schilderij zijn doekjes toegevoegd. Volgens het verhaal werden die er later overheen geschilderd omdat de oorspronkelijke voorstelling niet gepast werd gevonden.”

“Of alle details van dat verhaal precies kloppen, is moeilijk te zeggen, maar het is wel een leuk weetje. Het zorgt ervoor dat mensen aandachtiger naar zo’n schilderij kijken. Plots wordt een kunstwerk waar je anders misschien gewoon voorbijloopt een gespreksonderwerp.”

Welke verhalen zullen bezoekers volgens jullie het meest verrassen?

Gerda: “Ik denk dat veel mensen niet weten dat er ooit cellen in het gemeentehuis waren. Ook het verhaal van de sirene en de brandweer zal voor heel wat bezoekers nieuw zijn.”

Katrien: “Veel inwoners komen vandaag alleen op de benedenverdieping of aan de loketten. Boven zijn ze misschien nog nooit geweest. Tijdens Open Monumentendag krijgen ze de kans om die andere kant van het gebouw te leren kennen.”

“Wie hier vroeger al kwam, zal wellicht ook zaken herkennen. Misschien komen er tijdens de rondleidingen nog nieuwe herinneringen of verhalen naar boven. Dat zou heel mooi zijn.”

Waarom moeten inwoners op zondag 13 september zeker langskomen?

Gerda: “Ik hoop dat ook jongere generaties komen luisteren. Je hoeft geen grote kenner van geschiedenis te zijn. Als je geïnteresseerd bent in Ruiselede en in de verhalen van mensen die hier vroeger leefden, valt er zeker iets te ontdekken.”

“Het gemeentehuis staat hier al 150 jaar. Veel inwoners kennen de buitenkant, maar weten niet wat er zich allemaal binnen heeft afgespeeld. Tijdens de rondleiding bekijken we het gebouw met andere ogen.”

Katrien: “Het is een mooie kans om plaatsen te bezoeken waar je normaal niet zomaar komt. Zelfs wie hier al vaak geweest is, zal waarschijnlijk nog iets nieuws ontdekken. Gerda en ik nemen de bezoekers heel graag mee door het gebouw en zijn geschiedenis.”