Gemeente Wingene

Wingene opent de deuren van de Kaplote, erfgoedparel in West-Vlaanderen

De Kaplote, een van de oudste woningen in Wingene, is anderhalf jaar na de start van een ingrijpende restauratie, officieel ingehuldigd door het gemeentebestuur.

Voorgeschiedenis
De restauratie van de Kaplote kent een lange voorgeschiedenis:
- In 2008 belandde de Kaplote op de inventaris van het bouwkundig erfgoed van Wingene nadat het tijdens veldwerk gedetecteerd werd.
- In 2011 werd het gebouw bij Ministerieel Besluit door de Vlaamse regering geklasseerd als beschermd monument omwille van zijn historische en architecturale waarde.
- In 2012 kocht het gemeentebestuur de Kaplote aan.
- In 2013 werd het architectenbureau Bressers aangesteld om de restauratie voor te bereiden.
- In 2014 werd, in samenspraak met het Agentschap Onroerend Erfgoed, het restauratiedossier ingediend.
- In 2015 werd de subsidie goedgekeurd.
- In 2016 stelde het gemeentebestuur aannemer Groep Monument aan voor de restauratie.
- In 2017 gingen de werken op het terrein van start.
- Op 23 april 2019 wordt de gerestaureerde Kaplote officieel geopend.


Vakwerkhoeve
De kern van de Kaplote dateert uit de 16de eeuw. “De omwalde hoeve was lange tijd, samen met de Sint-Amanduskerk en de huizen rond de kerk, de enige bebouwing in het dorpscentrum van Wingene”, licht schepen Lieven Huys toe. “Een typerend kenmerk van het pand is het vakwerk, dat is een bouwtechniek waarbij de dragende structuur uit houten balken bestaat.” In Vlaanderen bereikte deze bouwtechniek haar hoogtepunt tussen de 14de en de 16de eeuw. Nadien verdween vakwerk geleidelijk uit het straatbeeld. In West-Vlaanderen bleven slechts een aantal vakwerkconstructies bewaard, waarvan de Kaplote er een van is.


Transformatie
Door talloze verbouwingen en opdelingen transformeerde de hoeve langzaam tot de versteende woonst die er nu staat. In de loop der jaren is de Kaplote opgedeeld onder twee eigenaars in de eerste helft 17de eeuw, onder drie eigenaars in de tweede helft van de 18de eeuw en in de 19de eeuw zelfs onder vijf bewoners. Vanaf het begin van de 20ste eeuw was de woning meestal een huurpand. Juist doordat de woning zo vaak verhuurd werd, is er tijdens de laatste eeuw weinig verbouwd en bleef de kern goed bewaard. “De Kaplote weerspiegelt de bouwevolutie en de manier van leven doorheen de tijd”, zegt burgemeester Hendrik Verkest.


Restauratie
Na een grondige vooronderzoek, werd gekozen om de Kaplote te restaureren naar een eenheid waarbij de verschillende aanwezige bouwfases op de meest volwaardige manier konden worden behouden. Zo gaat de rode kleur van de buitengevel met het groene raamwerk bijvoorbeeld terug tot de originele bouw ervan in het begin van de 19de eeuw.
Om ook de de oudste 16de eeuwse bouwfase terug leesbaar te maken, een fase die voornamelijk bestaat uit de oorspronkeijke houten vakwerkstructuur, werd besloten om die binnenin niet te schilderen waardoor deze in het interieur duidelijk zichtbaar wordt. “Anderzijds is er ook heel wat restauratiewerk minder zichtbaar bij een bezoek. Zo is de centrale vakwerkwand die dateert van de eerste bouwfase nog volledig met vits- en leemwerk ingevuld. Deze wand die er heel erg aan toe was, werd met de oorspronkelijke technieken vakkundig gerestaureerd met behoud van de nog te redden authentieke delen.” zegt architect Frédéric Rosier van Architectenbureau Bressers.Tijdens de restauratie zelf zijn ook nog interessante vondsten gedaan die het resultaat van vandaag mee hebben bepaald. In de inkomhal werd 15 centimeter onder het huidige loopniveau een originele zwart-rode vloer teruggevonden in aarden tegels. Deze vloer werd nu terug in zijn oorspronkelijke staat hersteld. Daarnaast werd ook gezorgd dat de Kaplote voldoet aan de huidige comforteisen. Een monument komt pas echt tot leven als er ook het ook een toekomst heeft.

Boeiende toekomst
Nu de ingrijpende restauratie klaar is, wacht er de Kaplote een boeiende toekomst; Tijdens de renovatie van het gemeentehuis kan de Kaplote tijdelijk gebruikt worden om een deel van de bestuurszone (huwelijken, vergaderruimte, zitdagen voor leden van het collegeā€¦) in onder te brengen. Op lange termijn is er de mogelijkheid om de Kaplote in te richten als lokaal erfgoedhuis met educatieve projecten voor scholen en jeugd. Ook kleinere socio-culturele activiteiten of projecten zijn een optie.


Bezoek de Kaplote tijdens Erfgoeddag op zondag 28 april
“Tijdens de Erfgoeddag, op zondag 28 april, zetten we de deuren van dit monument wijd open”, zegt burgemeester Hendrik Verkest. “Iedereen is welkom tussen 14 en 17.30 uur voor een rondleiding.” Om wachtrijen te vermijden, is inschrijven noodzakelijk. Elk half uur start er een nieuwe rondleiding. Tijdens de rondleiding komt de geschiedenis van de Kaplote aan bod en zorgen het architectenbureau en de aannemer voor een professionele toelichting over het restauratieproject. Inschrijven kan hier of na telefonisch contact met de reservatiedienst op 051 65 04 40.


Kostprijs en partners
De kostprijs van de restauratie bedraagt in totaal 744.000 euro (inclusief BTW). De gemeente betaalt daarvan 237.000 euro. Agentschap Onroerend Erfgoed voorziet een subsidie van 507.000 euro. Architectenbureau Bressers stond in voor het ontwerp. Groep Monument voerde de werken op het terrein uit.

Gepubliceerd op  di 23 apr 2019